Veel projectmanagers gebruiken de termen “omgevingsmanagement” en “stakeholdermanagement” door elkaar alsof ze hetzelfde betekenen. Maar let op: dat is als het verschil zien tussen een helikopter en een vliegtuig – beide vliegen, maar ze werken toch heel anders. Hoewel beide disciplinen elkaar overlappen en vaak samen voorkomen, hebben ze elk hun eigen focus, doelstelling en werkwijze.
Stakeholdermanagement: wie wil wat van mijn project?
Stakeholdermanagement is gericht op het identificeren, analyseren en beheren van alle partijen die een belang hebben bij een project – zowel direct als indirect. Een stakeholder is iedereen die invloed kan uitoefenen op een project of die invloed ondervindt van een project. Dit kunnen zijn: aandeelhouders, medewerkers, klanten, leveranciers, overheden, milieuorganisaties en ja, ook omwonenden.
Het primaire doel van stakeholdermanagement is inzicht krijgen in welke partijen kunnen beïnvloeden of worden beïnvloed door het project, en vervolgens een strategie bepalen om hun ondersteuning of medewerking te verkrijgen. Dit gebeurt via een stakeholderanalyse, waarin je bepaalt wie welke invloed en belang heeft in het project.
Stakeholdermanagement werkt vanuit een projectperspectief. Het antwoordt op vragen als: Wie kunnen ons helpen? Wie kunnen ons dwarszitten? Wat willen zij bereiken? Hoe zorg ik dat het project slaagt? De focus ligt op het managen van verwachtingen, het voorkomen van weerstand en het optimaliseren van draagvlak vanuit een projectbeheersingstandpunt.
Omgevingsmanagement: wat gebeurt er in en om mijn project heen?
Omgevingsmanagement is een veel breder concept dat betrekking heeft op alle aspecten van de fysieke, sociale en economische omgeving waarbinnen een project plaatsvindt. Het gaat niet alleen om wie wat wil, maar om hoe het project inwerkt op leefbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid en welzijn van iedereen in het gebied.
Omgevingsmanagement start met een omgevingsscan: een nauwkeurige analyse van wat er werkelijk speelt in de omgeving. Welke hinder zal het project veroorzaken – geluidshinder, verkeershinder, lichthinder, geurhinder, schaduwhinder en trillingshinder? Waar bevinden zich gevoelige locaties? Wat zijn de fysieke en sociale knelpunten? Omgevingsmanagement kijkt dus veel holistischer naar het geheel: de bewoners, bedrijven, scholen, ziekenhuizen, openbaar vervoer en sportverenigingen die fysiek op de locatie zijn of het gebied gebruiken.
Het primaire doel van omgevingsmanagement is het waarborgen en verbeteren van leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid gedurende het gehele projecttraject. Dit doet men door vroegtijdig hinder in kaart te brengen, communicatie op maat in te richten, participatie te stimuleren en – cruciaal – impact continu te monitoren en aan te sturen.
De belangrijkste verschillen samengevat
Het kernverschil tussen beide disciplines ligt in hun insteek. Stakeholdermanagement vraagt zich af: “Wie zijn mijn stakeholders en hoe zorg ik dat zij mijn project steunen?” Omgevingsmanagement daarentegen vraagt: “Welke impact heeft mijn project op de omgeving en hoe zorg ik dat deze impact minimaal en beheerst is?”
Stakeholdermanagement is meer strategisch en politiek van aard. Het gaat om machtsverhoudingen, belangen en het bouwen van coalities. Omgevingsmanagement is meer praktisch en mensgecentreerd. Het focust op communicatie, participatie en het monitoren van hinderbeleving.
Bij stakeholdermanagement staat het project centraal – hoe krijgen we dit project gedaan met minimale weerstand? Bij omgevingsmanagement staat de omgeving centraal – hoe zorg je dat het project met minimale schade voor de omgeving wordt gerealiseerd?
Waar overlappen beide disciplines?
Hoewel stakeholdermanagement en omgevingsmanagement dus duidelijk verschillen, overlappen zij significant. Stakeholders uit de omgeving – zoals bewoners en bedrijven – zijn ook onderdeel van het omgevingsmanagement. Een goede omgevingsscan identificeert dezelfde actoren als een stakeholderanalyse, maar bekijkt hen vanuit een ander perspectief.
Beide disciplines werken samen in de praktijk. Stakeholdermanagement helpt je bepalen wie je moet betrekken. Omgevingsmanagement helpt je bepalen hoe je ze moet betrekken en wat hun echte zorgen zijn. Een omgevingsmanager voert dus stakeholderanalyses uit, maar gebruikt deze niet alleen om weerstand te voorkomen – ze gebruikt dit om de werkelijke behoeften en hinderbeleving van omwonenden en bedrijven in kaart te brengen.
De rol van de omgevingsmanager: meer dan alleen stakeholderbeheersing
Een omgevingsmanager gaat dan ook verder dan een stakeholdermanager. Terwijl een stakeholdermanager zich concentreert op politieke en strategische verhoudingen, begeeft een omgevingsmanager zich in het veld. Deze professional is regelmatig op de projectlocatie, voert gesprekken met omwonenden, observeert werkelijk ondervonden hinder, organiseert informatiebijeenkomsten, beheert klachten en meldingen, en stelt BLVC-plannen (Beheer, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie) op.
Mediators en gespreksleiders zorgen ervoor dat emoties die kunnen oplopen bij hinderbeleving op een constructieve manier worden behandeld. Dit gaat veel verder dan stakeholder mapping; het is echte relatiebouw en probleemoplossing in het veld.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Persoonsgegevens zullen worden gebruikt voor het personaliseren van advertenties en cookies kunnen worden gebruikt voor gepersonaliseerde en niet-persoonlijke advertenties. Als je geen toestemming geeft of je toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
